Ndtyhij

Blauwgrasland
Blauwe zegge (Carex panicea)
Syntaxonomische indeling
Klasse: Molinio-Arrhenatheretea (Matig voedselrijke graslanden) Orde: Molinietalia Verbond: Junco-Molinion
Associatie
Cirsio dissecti-Molinietum Westhoff, Dijk & Passchier, 1942

Blauwgrasland (Cirsio dissecti-Molinietum) is een associatie uit de klasse van de matig voedselrijke graslanden, een bijzonder soortenrijke plantengemeenschap van schraal nat grasland dat voorkomt op voedselarme, natte gronden, overwegend in beekdalen en laagvenen. De bodem mag noch te voedselrijk, noch te zuur zijn.

Verspreiding en voorkomen

In het verleden waren er in de Nederlandse laagveengebieden, maar ook in (of vaker aan de randen van) de beekdalen van de zandprovincies grote oppervlakten blauwgrasland. Er wordt geschat dat er in het begin van de twintigste eeuw in Nederland ca. 30.000 hectare blauwgrasland voorkwam.^[1] Door wat toen als 'kwaliteitsverbetering' gezien werd, zoals het gebruik van kunstmest, verlaging van de grondwaterstand en ook wel door verzuring is er nog maar heel weinig van dit vegetatietype bewaard gebleven. Eigenlijk rest er in 2016 nog slechts ca. 30 hectare^[1], hoewel men sommige gedegenereerde blauwgraslanden nog hoopt te kunnen herstellen. Alle blauwgraslanden liggen tegenwoordig in natuurreservaten. In 2016 probeert Natuurmonumenten ten zuiden van Den Bosch ca. 100 hectare blauwgrasland te herstellen.^[1] In het ook in de omgeving van Den Bosch gelegen natuurgebied De Moerputten bestaan nog kleine gedeelten blauwgrasland.

Naamgeving, etymologie en codering

• 
  Syntaxoncode (Nederland): 16Aa1

De naam Cirsio dissecti-Molinietum is afgeleid van de wetenschappelijke namen van twee kensoorten binnen de associatie, de spaanse ruiter (Cirsium dissectum) en het pijpenstrootje (Molinia caerulea).

Volgens de overlevering, mogelijk afkomstig van de bekende vegetatiekundige Victor Westhoff, is de term blauwgrasland terug te voeren op de blauwachtig gekleurde grassen die er groeien. Hoewel er onloochenbaar verschillende duidelijk blauwachtige soorten voorkomen, is die kleur ook bij kerngezonde blauwgraslanden maar zelden over grotere oppervlakken te ontdekken. Er zou ook sprake kunnen zijn van een historisch gegroeide vergissing. In sommige dialecten wordt het woord 'blauw' behalve voor de kleur namelijk ook gebruikt in de betekenis van 'kwalitatief minderwaardig', zoals in de uitdrukking 'een blauwe maandag'. Het zou een zinnige verklaring zijn omdat het nadrukkelijk een type schraal-land betreft.

Vegetatie

De vegetatie kan gelijkenis vertonen met die van heischrale graslanden, natte heiden en/of kleine-zeggemoerassen.

Soortensamenstelling

Belangrijke soorten zijn blauwe zegge en pijpenstrootje, maar ook borstelgras, tandjesgras en witbol komen hier voor. In blauwgraslanden kunnen verder opvallend veel zeldzame plantensoorten voorkomen (al dan niet van de rode lijst) zoals parnassia, blauwe knoop, moerasviooltje, dopheide, zonnedauw, spaanse ruiter, melkeppe, gewone vleugeltjesbloem, heidekartelblad, klokjesgentiaan, veenpluis, wilde gagel, welriekende nachtorchis en gevlekte orchis.

De associatie heeft voor België en Nederland als belangrijkste soorten:

• 
  

  

  
  

  
  

  Spaanse ruiter
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  Vlozegge
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  Klein glidkruid
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  Blauwe knoop
  

  
  

  
  

Boomlaag

Geen soorten

Struiklaag

Geen soorten

Kruidlaag

Fauna

Als fauna komen in blauwgrasland voor de vlinder pimpernelblauwtje, de moerassteekmieren, de vogels veldleeuwerik, gele kwikstaart, rietgors en kwartelkoning.^[1]

Boompjesmos

Moslaag

Zie ook

• Grasland


• Made (hooiland)


• Meers (toponiem)