Ndtyhij

Utrechtsebrug
Utrechtsebrug
Algemene gegevens
Locatie	Amsterdam
Coördinaten	52° 20′ NB, 4° 55′ OL
Overspant	Amstel
Lengte totaal	250 m
Brugnummer	439
Bouw
Bouwjaar	1951-1954
Gebruik
Weg	Nieuwe Utrechtseweg (S110) (voorheen A2).
Architectuur
Type	vaste brug
Architect(en)	Piet Kramer
Portaal    Verkeer & Vervoer

De Utrechtsebrug (brugnummer 439, naambordjes vermelden Utrechtse Brug) is een Amsterdamse brug in Amsterdam-Zuid.

Ligging

Zij vormt de verbinding tussen enerzijds de Rijnstraat, die hier de President Kennedylaan kruist, en anderzijds de Nieuwe Utrechtseweg, de overgang van de S110 naar de A2. Het bouwwerk overspant de Amstel, maar ook beide oevers in de gedaante van de Amsteldijk en Ouderkerkerdijk. Een van de landhoofden (noordkant) ligt daarbij in het Martin Luther Kingpark, alwaar de bekistingen van het beton plaats vond.

Geschiedenis

De Utrechtsebrug verving hier de 'gaspont' die tussen de Amsteldijk en de Korte Ouderkerkerdijk voer. Deze pont voer al sinds 1911 en werd door de Zuidergasfabriek geëxploiteerd maar werd in 1927 door de gemeente overgenomen. De pont had de bijnaam 'gaspont' omdat de steiger aan de zuidelijke kant vlak bij de Zuidergasfabriek lag. De pont werd voortgestuwd door een stoommachine, waarvan de ketel gestookt werd met cokes uit de gasfabriek. Deze pont werd twee jaar na de opening van de Utrechtsebrug en de komst van de Omvalbrug in de Spaklerweg opgeheven.

In 1947 constateerde de gemeente Amsterdam, dat de verkeerstoevoermogelijkheden naar de stad onvoldoende waren. Er werd toen begonnen met de aanleg van de A2 en in dat project werd ook de Utrechtsebrug meegenomen.^[1] De bouwkosten overstegen de planning aanmerkelijk. In 1941 werden de kosten geschat op 1.250.000 gulden, in 1951, toen men net met de heipalen was begonnen moest daar 3.500.000 aan toegevoegd worden.^[2] In augustus 1951 werden de eerste voorbereidingen getroffen voor wat toen de langste (en duurste) brug van Amsterdam zou worden.^[3] Ze zou circa 178 meter lang worden (van oever tot oever 125 meter) en circa 26 meter breed. Er moesten circa 600 heipalen de grond in om de constructie te dragen. Toen de heipalen de grond in gingen was nog niet definitief bekend hoe de brug eruit zou zien. Het werk zou uitgevoerd worden onder leiding van Dienst der Publieke Werken. Het ontwerp van Piet Kramer (met hulp van Eugène Freyssinet in verband met het voorgespannen beton) werd echter steeds aangepast in verband met bezuinigingen. Zo kon door het toepassen van voorgespannen beton het aantal steunpilaren teruggebracht worden van vier naar twee. De brug werd daarbij ook steeds langer en zou uiteindelijk circa 250 meter lang worden.^[4] Om te voorkomen dat er een basculebrug geplaatst moest worden, werd de doorvaarthoogte gesteld op 5 meter, dat zorgde er wel voor dat in verband met het maximale stijgingspercentage de brug in wezen al begint bij het uiteinde van de Rijnstraat. In het project moest toen al vanwege het toenemende verkeer ook de President Kennedylaan/Rivierenlaan verbreed worden. De brug werd in 1953 getroffen door een stagnatie in de toevoer van bouwmiddelen, een aantal bouwvakkers werd ontslag aangezegd. Opening van de brug werd keer op keer uitgesteld, terwijl de Nieuwe Utrechtseweg al klaar was.

Opening

Op 1 april 1954 werd de A2 geopend door minister Jacob Algera van Verkeer en Waterstaat geopend, waarbij een stoet van circa 150 auto’s de nog niet geheel gereed zijnde brug over reed.^[5] De definitieve opening was toen gepland in mei, maar het zou uiteindelijk 3 juli 1954 zijn voordat al het verkeer over de brug kon. Burgemeester Arnold Jan d'Ailly knipte om 15.00 uur het lintje door en liep samen met onder andere Kramer de brug over. In 1969 werd de indeling op de brug gewijzigd, door de fietspaden smaller te maken. In 2017 is de indeling van de brug, twee voetpaden, twee fietspaden, twee rijbaanstroken stad uit, drie rijbaanstroken stad in.

Bijzonderheden

De volgende bijzonderheden gelden:

• De naam is bepaald door een prijsvraag met de naam "Hoe heet de nieuwe brug?", uitgeschreven door de krant Het Parool. De meest ingezonden namen waren 'Dr. A. Plesmanbrug' en 'Utrechtsebrug'.


• tussen kastjes aan een van de pijlers hangt een sabbatketting die door de Nederlandse Israëlitische Gemeente geschonken is. Met deze sabbatketting werd symbolisch weergegeven dat de Amstel afgesloten kon worden. Volgens de joodse wet is het verboden om op sabbat buiten de ommuurde stad iets te dragen. Door de symbolische afsluiting met een ketting werd Amsterdam een zogenoemde eroew, en dan geldt dit draagverbod niet.


• de brug heeft als enige brug van Amsterdam vier naamplaatjes.

Afbeeldingen

• 
  

  

  
  

  
  

  Brug richting Rijnstraat
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  Naambord
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  Onderzijde brug
  

  
  

  
  


• 
  

  

  
  

  
  

  Een restant van Kramers ontwerp; het voor hem karakteristieke zitje (april 2018)
  

  
  

  
  

Bruggen in Amsterdam 400 tot en met 499

Brug 400 · Brug 401 · Brug 402 · Brug 403 · Brug 404 · Brug 405 · Brug 406 · Brug 407 · Brug 408 · Brug 409 · Brug 410 · Brug 411 · Brug 413 · Brug 414 · Brug 415 · Brug 416 · Brug 417 · Brug 418 · Brug 419 · Brug 420 · Brug 421 · Brug 422 · Brug 423 · Brug 424 · Brug 425 · Brug 427 · Brug 429 · Brug 430 · Brug 431 · Brug 432 · Brug 433 · Brug 434 · Brug 435 · Brug 436 · Brug 437 · Brug 438 · Brug 439 · Brug 440 · Brug 441 · Brug 442 · Brug 443 · Brug 444 · Brug 445 · Brug 446 · Brug 447 · Brug 448 · Brug 449 · Brug 450 · Brug 451 · Brug 452 · Brug 453 · Brug 454 · Brug 455 · Brug 456 · Brug 457 · Brug 458 · Brug 459 · Brug 460 · Brug 461 · Brug 462 · Brug 463 · Brug 464 · Brug 465 · Brug 466 · Brug 469 · Brug 470 · Brug 471 · Brug 472 · Brug 473 · Brug 474 · Brug 475 · Brug 476 · Brug 478 · Brug 479 · Brug 480 · Brug 482 · Brug 483 · Brug 485 · Brug 486 · Brug 487 · Brug 488 · Brug 489 · Brug 490 · Brug 491 · Brug 492 · Brug 493 · Brug 494 · Brug 495 · Brug 496 · Brug 497 · Brug 499 Brugnummers 412, 426, 428, 467, 468, 477, 481, 484 en 498 zijn niet (meer) vergeven.