Overtoomse Sluis
Overtoomse Sluis | ||||
 | ||||
De Overtoomse Sluis gezien vanaf de Amstelveenseweg in 2007. | ||||
Algemene gegevens | ||||
| Locatie | Amsterdam-West | |||
| Coördinaten | 52° 21′ NB, 4° 51′ OL | |||
| Overspant | Kostverlorenvaart | |||
| Brugnummer | 199 | |||
Bouw | ||||
| Ingebruikname | 1948 | |||
Gebruik | ||||
| Weg | Surinamestraat | |||
Architectuur | ||||
| Type | basculebrug | |||
  | ||||
| ||||
De Overtoomse Sluis (brug nr. 199) is een brug over de Kostverlorenvaart in Amsterdam-West. De brug verbindt de Overtoom en de Amstelveenseweg via de Surinamestraat met het Surinameplein en ligt op de grens tussen de voormalige stadsdelen Oud-West en De Baarsjes.
De huidige brug werd in 1948 gebouwd als een basculebrug. Sinds 1971 rijdt tramlijn 1 over de brug en van 1993-1996 en sinds 22 juli 2018 ook tramlijn 11. De brug is genoemd naar de Overtoom en de Overtoomse sluis die zich hier vroeger bevonden. Op de huidige brug is nog een sculptuur te vinden die hieraan herinnert.
Zicht op de Overtoomse sluis, waar de brug naar genoemd is, met rechts aan de Sloterkade, het Aalsmeerder Veerhuis; circa 1920.
Tractortram tussen de Overtoomse Sluis en Sloten in 1922.
De oude overtoom komt terug in het beeldhouwwerk op de huidige brug.
De Overtoomse Sluis in geopende toestand.
Inhoud
1 Geschiedenis
2 Literatuur
3 Externe link
4 Zie ook
Geschiedenis
De eigenlijke overtoom, die hier lag sinds 1515 en de scheiding vormde tussen boezem van het Hoogheemraadschap van Rijnland en die van Amstelland, werd in 1809 door een schutsluis vervangen, de Overtoomse Sluis. Hiermee was een rechtstreekse vaarverbinding tussen de Schinkel enerzijds en de Kostverlorenvaart en de Overtoomse Vaart anderzijds mogelijk geworden. De sluis had een totale lengte van 144 meter, de schutlengte was 127 meter en de breedte 7,75 meter. Het te overwinnen hoogteverschil bedroeg circa 15 cm.
Deze sluis was in het begin van de 20e eeuw een belangrijk obstakel geworden in de scheepvaartroute. De Overtoomse Sluis werd op 1 juli 1942 vervangen door de Schinkelsluis bij de Nieuwe Meer, waarna het water in de jaren erna verbreed kon worden.
Over de sluis lag in het verlengde van de latere Andreas Schelfhoutstraat een ophaalbrug die Amstelveenseweg en de Sloterkade met elkaar verbond. De houten ophaalbrug werd omstreeks 1900 door een ijzeren brug vervangen. In 1925 werd deze op zijn beurt weer vervangen door een ophaalbrug die iets noordelijker kwam te liggen en zo een verbinding ging vormen naar het toen nieuw aangelegde Surinameplein. In 1948 kwam op de plaats van die brug de huidige basculebrug te liggen. Hierover werden, in tegenstelling tot de oude brug, ook tramrails gelegd die echter tot 1971 uitsluitend ter verkorting van de remiseritten naar remise Havenstraat werden gebruikt.
Tussen 1918 en 1925 had de Overtoomse Sluis een tramverbinding via de Sloterweg met Sloten. De Gemeentetram Sloten ging na de annexatie in 1921 op in de Gemeentetram Amsterdam. Deze verving de paardentram door een tractortram, die in 1925 plaats maakte voor een busverbinding.
De naam van Amsterdamse straat de Overtoom is afgeleid van de Overtoomse Vaart, de in 1904 gedempte vaart naar de overtoom bij de Schinkel. Hier lag op de Slotense oever ook de Overtoomse Buurt, waarvan het Aalsmeerder Veerhuis een overblijfsel is. De naam Overtoomse Veld is hiervan weer afgeleid. Aan de andere oever van de Schinkel lag op het grondgebied van Nieuwer-Amstel aan het begin van de Amstelveenseweg de Dubbele Buurt. Bij de verbreding van de Schinkel en de Amstelveenseweg in de jaren twintig en dertig is de Dubbele Buurt gesloopt. De Overtoomse Buurt verdween grotendeels voor de aanleg van het Surinameplein in de jaren twintig.
Literatuur
- De Overtoom en de Dubbele Buurt; historisch knooppunt van land- en waterwegen. Auteur: J.W.M. Sickmann e.a. Uitgave: Vereniging Historisch Amstelveen; 1999. Amstelveense historische reeks; no. 7. ISBN 90-804649-1-0
Externe link
De Kostverlorenvaart en de overtoom, www.theobakker.net
Zie ook
- Bruggen van Amsterdam
 | Zie de categorie Overtoomse Sluis van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp. |
| Bruggen in Amsterdam 100 tot en met 199 |  |
|---|---|
Brug 100 · Brug 101 · Brug 102 · Brug 103 · Brug 105 · Brug 106 · Brug 107 · Brug 108 · Brug 109 · Brug 110 · Brug 111 · Brug 112 · Brug 113 · Brug 114 · Brug 115 · Brug 116 · Brug 117 · Brug 118 · Brug 119 · Brug 120 · Brug 121 · Brug 122 · Brug 123 · Brug 124 · Brug 125 · Brug 126 · Brug 127 · Brug 128 · Brug 129 · Brug 130 · Brug 131 · Brug 132 · Brug 135 · Brug 136 · Brug 137 · Brug 138 · Brug 139 · Brug 140 · Brug 141 · Brug 142 · Brug 143 · Brug 144 · Brug 145 · Brug 146 · Brug 147 · Brug 148 · Brug 149 · Brug 150 · Brug 151 · Brug 152 · Brug 155 · Brug 156 · Brug 157 · Brug 158 · Brug 159 · Brug 160 · Brug 161 · Brug 162 · Brug 163 · Brug 164 · Brug 165 · Brug 166 · Brug 167 · Brug 168 · Brug 169 · Brug 170 · Brug 171 · Brug 172 · Brug 173 · Brug 174 · Brug 175 · Brug 176 · Brug 177 · Brug 178 · Brug 179 · Brug 180 · Brug 181 · Brug 182 · Brug 183 · Brug 184 · Brug 185 · Brug 186 · Brug 187 · Brug 189 · Brug 190 · Brug 191 · Brug 193 · Brug 194 · Brug 195 · Brug 196 · Brug 198 · Brug 199 Brugnummers 104, 133, 134, 153, 154, 157, 158, 188, 192 en 197 zijn niet (meer) in gebruik. | |
