Raamvertelling
Een raamvertelling of kadervertelling (ook wel raamverhaal of kaderverhaal) is een narratieve techniek waarbij een bepaald verhaal de omlijsting vormt voor een aantal andere verhalen, de binnenvertellingen. Raamvertellingen worden vooral gebruikt in films en literatuur.
Een raamvertelling start met een vertelling in het heden waarin verschillende personages aan het woord komen. Dit gedeelte is bedoeld als expositie, waarbij het thema wordt bepaald en de personages als vertelinstanties worden geïntroduceerd. Die vertellen dan elk hun verhaal dat in het verleden heeft plaatsgevonden. Op die manier worden deze verhalen narratief samengebonden door een soort "flashbacktechniek".
In de ingekaderde vertellingen kan dan telkens één verteller aan het woord zijn, zoals in de Vertellingen van Duizend-en-een-nacht, of verschillende vertellers, zoals in de Decamerone van Boccaccio.
Voorbeelden
Homerus' Odyssee en deels ook de Aeneis
Duizend-en-een-nacht uit het Midden-Oosten
Decamerone van Giovanni Boccaccio
Heptamerone van Margaretha van Valois
Pañcatantra en Yoga Vasishtha uit India
The Canterbury Tales van Geoffrey Chaucer
Faust van Johann Wolfgang von Goethe
Max Havelaar van Multatuli
Haunted (Gekweld) van Chuck Palahniuk
Woeste Hoogten van Emily Brontë
Lentebeken en Eerste liefde van Ivan Toergenjev
Heart of Darkness van Joseph Conrad
De Kreutzersonate van Lev Tolstoj
Nunc Dimittis van Roald Dahl
De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch
Het Sleutelkruid van Paul Biegel
Zie ook
- Mise en abyme
| Roman | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
Epiek en narratologie
| Genres epiek en tekstsoort: | anekdote · ballade · broodjeaapverhaal · epos · fabel · gedicht · genre · inleiding · kort verhaal · legende · literair genre · mythe · novelle · overlevering · parabel · raamvertelling · reisverhaal · roman · saga · sage · sprookje · sterk verhaal · tekstsoort · thriller · verhaal · vignet · volksballade · volksverhaal |
| Verloop en verhaallijn: | catharsis · cliffhanger · climax · deus ex machina (verhaallijn) · drie-actstructuur · epiloog · expositie · fabel · plot · plotpoint · proloog · rode draad · scène · setup · startplotscène · synopsis · verhaallijn |
| Begin en einde: | ab ovo · in medias res · in ultimas res · incipit · openingsscène · openingszin · post rem · terminus |
| Personage: | aangever · alter ego · alteriteit · antagonist · antiheld · bijfiguur · bijrol · booswicht · byroniaanse held · deuteragonist · flat character · held · hoofdpersoon · hoofdrol · personage · karakter · protagonist · round character · tritagonist · typetje · uitverkorene · underdog |
| Spanning: | cliffhanger · spanning |
| Vertelperspectief en -instantie: | afwisselend perspectief · auctoriële verteller · focalisatie · gedramatiseerd · homodiëgetisch · heterodiëgetisch · ik-perspectief · onbetrouwbare verteller · personele verteller · rhema · voice-over |
| Motief & thema: | abstract en concreet motief · isotopie · leidmotief · motto · thema · topos |
| Tijd & ruimte: | eenheidsconventie · flashback · flashforward · kalendertijd · mise en abyme · opschuivende tijdlijn · parallel universum · praesens historicum · tijdverruiming · verteltijd · vertelde tijd |
| Stijl: | directe rede · dramatische ironie · indirecte rede · red herring · shooting the messenger · register · stijl · stream of consciousness · suspension of disbelief · show, don't tell · verteltechniek · vrije indirecte rede |
| Scenario: | premisse → synopsis → treatment → scenario → filmdraaiboek → storyboard |
| Stijlperiode: | middeleeuwen · renaissance · maniërisme · barok · verlichting · sentimentalisme · preromantiek · romantiek · realisme · impressionisme · naturalisme · neoromantiek · symbolisme · expressionisme · constructivisme · dadaïsme · surrealisme · nieuwe zakelijkheid · magisch realisme · existentialisme · vijftigers · modernisme · postmodernisme |
| Studie: | driehoek van Petersen · literaire kritiek · narratologie · topische vragen · verhaalanalyse |