Sint-Amands
Deelgemeente in België | |||
Situering | |||
| Gewest | |||
| Provincie | |||
| Gemeente | Puurs-Sint-Amands | ||
| Fusie | 2019 | ||
| Coördinaten | 51°3'11"NB, 4°12'18"OL | ||
Overig | |||
| Postcode | 2890 | ||
| Netnummer | 052 - 03 | ||
| NIS-code | 12034 | ||
| |||
Villa Van Stappen, van 1939 tot de fusie in 2019 het gemeentehuis van de voormalige gemeente Sint-Amands. Nu een van de gemeentehuizen van Puurs-Sint-Amands.
Sint-Amands is een plaats en een voormalige gemeente in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Puurs-Sint-Amands. Sint-Amands ligt aan de rechteroever van de Schelde.
Inhoud
1 Geschiedenis
2 Geografie
2.1 Aangrenzende gemeenten
3 Demografie
3.1 Evolutie van het inwoneraantal
3.1.1 19e eeuw
3.1.2 20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten
3.1.3 Na de gemeentelijke herinrichting
3.2 Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente
4 Politiek
4.1 Structuur
4.2 Geschiedenis
4.2.1 Voormalige Burgemeesters
4.2.2 Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2012[1]
5 Bezienswaardigheden
6 Mobiliteit
7 Economie
8 Bekende inwoners
9 Externe links
Geschiedenis
Sint-Amands werd voor het eerst in de historische documenten vermeld in het jaar 822. Van die tijd zijn er echter geen monumenten overgebleven. Wel is er de Sint-Amanduskerk die uit de 17e eeuw stamt. Ook staan er in de Kerkstraat nog enkele huizen waarvan de 17e- en 18e-eeuwse gevels bewaard gebleven zijn.
De Sint-Amanduskerk van Sint-Amands bij valavond
In Sint-Amands bevindt zich, langs de oever van de Schelde, het praalgraf van de Belgische schrijver Emile Verhaeren (1855-1916).
Op 1 januari 2019 fuseerde de toenmalige fusiegemeente Sint-Amands (bestaande uit Sint-Amands, Lippelo en Oppuurs) met Puurs (bestaande uit Puurs, Breendonk, Liezele en Ruisbroek) ter vorming van Puurs-Sint-Amands.
Geografie
De deelgemeente heeft een landelijk karakter. Sint-Amands maakt deel uit van de regio Klein-Brabant.
Aangrenzende gemeenten
| Aangrenzende gemeenten | ||
|---|---|---|
| Bornem | | |
| Hamme | Oppuurs | |
| Dendermonde | Buggenhout | Lippelo |
Demografie
Evolutie van het inwoneraantal
19e eeuw
| Jaar | 1806 | 1816 | 1830 | 1846 | 1856 | 1866 | 1876 | 1880 | 1890 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Inwoneraantal | 2476 | 2806 | 2946 | 2788 | 2736 | 2722 | 2695 | 2662 | 2647 |
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12 | |||||||||
20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten
| Jaar | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1947 | 1961 | 1970 | 1976 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Inwoneraantal | 2996 | 3511 | 3533 | 3846 | 4059 | 4310 | 4373 | 4409 | |
Opmerking: resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976 | |||||||||
Na de gemeentelijke herinrichting
| Jaar | 1977 | 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2015 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Inwoneraantal | 7038 | 7065 | 7254 | 7249 | 7376 | 7560 | 7723 | 8069 | 8293 |
Opmerking: Inwoneraantal op 01/01 - Bron: NIS | |||||||||
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente
Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

- Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Politiek
Structuur
De gemeente Sint-Amands maakt deel uit van het kieskanton Puurs, gelegen in het provinciedistrict Mechelen, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.
| Sint-Amands | Supranationaal | Nationaal | Gemeenschap | Gewest | Provincie | Arrondissement | Provinciedistrict | Kanton | Gemeente | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Administratief | Niveau | Mechelen | Sint-Amands | ||||||||
| Bestuur | Europese Commissie | Belgische regering | Vlaamse regering | Deputatie | Gemeentebestuur | ||||||
| Raad | Europees Parlement | Kamer van Volksvertegenwoordigers | Vlaams Parlement | Provincieraad | Gemeenteraad | ||||||
Kiesomschrijving | Nederlands Kiescollege | Kieskring Antwerpen | Mechelen-Turnhout | Mechelen | Puurs | Sint-Amands | |||||
Verkiezing | Europese | Federale | Vlaamse | Provincieraads- | Gemeenteraads- | ||||||
Geschiedenis
Voormalige Burgemeesters
| Tijdspanne | Burgemeester | |
|---|---|---|
| 1848 - 1882 | Joseph Jacques Peeters | |
| 1883 - 1901 | Joannes Martinus "Jan" Collier | |
| 1902 - 1923 | Karel Van Assche | |
| 1923 - 1927 | Jan De Clercq | |
| 1927 - 1935 | Honoré Van den Bergh | |
| 1935 - 1944 | Paul Van Assche | |
| 1944 - 1952 | Constant Vinck | |
| 1953 - 1964 | Edmond De Smedt | |
| 1965 - 1988 | Georges Ceurvelt (CVP) | |
| 1989 - 2006 | Karel De Smedt (CVP / CD&V) | |
| 2007 - 2012 | Freddy Sarens (CD&V) | |
| 2013 - 2018 | Peter Van Hoeymissen (CD&V) | |
Voor de voormalige burgemeesters van voor 1976 van de andere deelgemeenten, zie de voormalige gemeenten Lippelo en Oppuurs.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2012[1]
| Partij of kartel | 10-10-1976[2] | 10-10-1982 | 9-10-1988 | 9-10-1994 | 8-10-2000 | 8-10-2006[3] | 14-10-2012[4] | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Stemmen / Zetels | % | 19 | % | 19 | % | 19 | % | 19 | % | 19 | % | 19 | % | 19 | |
| CVP1 / CD&V2 | 65,681 | 14 | 59,91 | 14 | 53,961 | 12 | 63,121 | 13 | 45,341 | 10 | 50,372 | 11 | 38,842 | 8 | |
| PVV1 / VLD2 / Open Sint-Amands3 | 21,141 | 3 | 10,651 | 1 | 7,571 | 0 | - | 15,152 | 3 | 12,892 | 2 | 9,013 | 1 | ||
| L.O.S. | - | - | - | - | 24,16 | 5 | 27,02 | 5 | 32,84 | 7 | |||||
| Gemeentebelangen1 / N-VA2 | - | - | - | - | - | 9,721 | 1 | 19,312 | 3 | ||||||
| SP | 13,18 | 2 | 13,39 | 2 | 21,56 | 4 | 13,87 | 2 | 8,68 | 1 | - | - | |||
| AGALEV | - | 4,22 | 0 | - | - | 6,67 | 0 | - | - | ||||||
| VU | - | 11,85 | 2 | 16,91 | 3 | 23,01 | 4 | - | - | - | |||||
| Totaal stemmen | 4761 | 5092 | 5176 | 5216 | 5354 | 5714 | 5815 | ||||||||
| Opkomst % | 93,06 | 92,25 | 91,68 | 94,49 | 91,59 | ||||||||||
| Blanco en ongeldig % | 3,42 | 3,18 | 3,48 | 4,6 | 3,44 | 4,59 | 2,85 | ||||||||
De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt.
Zie voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en later op de fusiegemeente Puurs-Sint-Amands.
Bezienswaardigheden
Kapel van Onze-Lieve-Vrouw Ten Donkere
Boonhofkapel
16e eeuwse burgerhuizen in de Kerkstraat, allen beschermde monumenten. Tevens is de straat ook erkend als dorpsgezicht.
Zicht op de kaai van Sint-Amands vanaf de dijk ter hoogte van Den Amandus
Zicht vanop de Schelde, van de dorpen Mariekerke (vooraan) en Sint - Amands (achteraan)
Provinciaal Museum Emile Verhaeren: Museum gewijd aan dichter Emile Verhaeren. Ook zijn grafmonument en geboortehuis bevinden zich in de gemeente.- Het Molenmuseum of Museum voor Molinologie.
- De toeristische spoorlijn Dendermonde-Puurs. In de zomer kan men dus vanuit Baasrode of Puurs met de oude stoomtrein naar Sint-Amands sporen.
Mobiliteit
- De toeristische spoorlijn Dendermonde-Puurs. In de zomer kan men dus vanuit Baasrode of Puurs met de oude stoomtrein naar Sint-Amands sporen.
Veerdienst (alleen voor fietsers en voetgangers).
Economie
Net als de meeste gemeenten aan de Schelde kent Sint-Amands een industrieel verleden. Op de terreinen van de Kouter bevonden zich, in de eerste helft van de twintigste eeuw twee fabrieken: een leerlooierij en een meststoffenfabriek. Daarnaast bevond zich in de Verhaerenstraat tot eind 20ste eeuw de industriële bloemmaalderij van Scheldemolens.
Bekende inwoners
Romain De Saegher, schilder
Jan van Droogenbroeck (1835 - 1902), dichter (pseudoniem: Jan Ferguut)
Emile Verhaeren(1855 - 1916), dichter
Arthur Borms (1890 - 1952), politicus
Didier De Witte (1934 - 1970), letterkundige
Joannes Anthonius Elet (1802 - 1851), rector universiteit St. Louis (1836) en Cincinnati (1840)
Jacobus Olivier Van de Velde (1795 - 1855), rector universiteit St. Louis (1840), bisschop van Chicago (1848) en Natchez (1853)
Emmanuel Benedict Rollier (1769 - 1851), leider tijdens Boerenkrijg 1798
Externe links
- Officiële website
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Zie de categorie Sint-Amands van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp. |
| Plaatsen in de gemeente Puurs-Sint-Amands |
|---|
Deelgemeenten: Puurs · Sint-Amands · Breendonk · Liezele · Lippelo · Oppuurs · Ruisbroek |
Gemeenten in de provincie Antwerpen | ||
|---|---|---|
Aartselaar · Antwerpen · Arendonk · Baarle-Hertog · Balen · Beerse · Berlaar · Boechout · Bonheiden · Boom · Bornem · Borsbeek · Brasschaat · Brecht · Dessel · Duffel · Edegem · Essen · Geel · Grobbendonk · Heist-op-den-Berg · Hemiksem · Herentals · Herenthout · Herselt · Hoogstraten · Hove · Hulshout · Kalmthout · Kapellen · Kasterlee · Kontich · Laakdal · Lier · Lille · Lint · Malle · Mechelen · Meerhout · Merksplas · Mol · Mortsel · Niel · Nijlen · Olen · Oud-Turnhout · Putte · Puurs-Sint-Amands · Ranst · Ravels · Retie · Rijkevorsel · Rumst · Schelle · Schilde · Schoten · Sint-Katelijne-Waver · Stabroek · Turnhout · Vorselaar · Vosselaar · Westerlo · Wijnegem · Willebroek · Wommelgem · Wuustwezel · Zandhoven · Zoersel · Zwijndrecht | ||